ဤမှုခင်းဖော်ပြသည့်မှတ်တမ်းလွှာသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ခလယ်လွီထူ (ညောင်လေးပင်ခရိုင်)၊ မူး (မုန်းမြို့နယ်)၊ မူးအထူးဒေသတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည် အဖြစ်အပျက်ကိုဖော်ပြထားပါသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့၊ မနက် ၁၁း၁၅ အချိန်တွင် ဗမာစစ်တပ်၏ တိုက်လေယာဥ်တစ်စင်းသည် မြပဲခူးကျေးရွာအုပ်စု၊ အအ--- ကျေးရွာသို့ ဗုံးလေလုံးကြဲချခဲ့ပါသည်။ ထိုကဲ့သို့ဗုံးကြဲခဲ့ခြင်းကြောင့် ရွာသားတစ်ဦးသေဆုံးခြင်း၊ အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုအမျိုးသားတစ်ဦးအပါအဝင် ရွာသားနှစ်ဦးသည် ၎င်းတို့၏နေအိမ်တွင်နေထိုင်စဥ် ဒဏ်ရာရရှိသွားခဲ့ပါသည်။ ထို့အပြင်၊ ရွာသားများ၏နေအိမ် (၃) လုံးနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်း (၁) လုံးပျက်စီးသွားခဲ့ပါသည်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုပြီးသည့်နောက် တစ်အချို့သောရွာသားများသည် ပို၍လုံခြုံသောနေရာများသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြပါသည်။ ထွက်ပြေးတိမ်း‌‌ရှောင်ခြင်းမရှိသောရွာသားများသည် ကြောက်ရွံ့မှုဖြင့် ကျေးရွာထဲတွင်ဆက်လက်နေထိုင်ခြင်းနှင့် အမြဲတစေနိုးကြားနေရမည်ဖြစ်ပြီး ရွာသားအများစုသည် ဗုံးခိုကျင်းထဲတွင် အိပ်ကြပါသည်။၊

ဤဓာတ်ပုံသတင်းသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလမှ ဒီဇင်ဘာလအထိ၊ မြန်မာစစ်တပ်မှ မြန်မာပြည်အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ ‌ဒေသခံအသိုင်းအဝိုင်းများအပေါ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများပြုလုပ်ခဲ့သည့် ဓာတ်ပုံအထောက်အထားများကို ဖော်ပြ ထားပါသည်။ KHRG သည် အစီရင်ခံစာတင်သည့်ကာလအတွင်း မြန်မာစစ်တပ်၏လေကြောင်းရမ်းသမ်းတိုက်ခိုက်မှု နှင့် ပစ်မှတ်ထားလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည့်အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ဖော်ပြသသည့် ဓာတ်ပုံ ပေါင်း ၃၆၀၀ ကျော်ထက်မနည်းကို လက်ခံရရှိထားပါသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း နှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် တလျှောက်လုံးတွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အရပ်သားသေဆုံးမှုနှင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုများ၊ ပြည်သူလူထု ပိုင် အဆောက်အဦးများ (စာသင်ကျောင်းများ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းများနှင့် ဘုရားကျောင်းများအပါအဝင်) အများအပြား ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ပြီး စိုက်ပျိုးပင်များနှင့် စပါးခင်းများအပြင် နေရပ်ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရမှု အများအပြားကိုဖြစ်ပေါ် စေခဲ့ပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်းတွင်၊ မြန်မာစစ်တပ်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးငယ် (၁၈) ဦး အပါအဝင် ရွာသား (၆၆) ဦးထက်မနည်းသေဆုံးခဲ့ပြီး ကလေးငယ် (၆၆) ဦး အပါအဝင် ရွာသား (၁၇၆) ဦး ထိခိုက် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့်၊ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် ရပ်ရွာလူထုအတွင်း အကြောက်တရားများ ကျယ်ပြန့်လာစေပြီး ရွာသားများ၏လုံခြုံရေးနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းရပ်များကိုလည်း ဆိုးရွားစွာ ထိခိုက် စေခဲ့ပါသည်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ရွာသားများ၏ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၊ ပညာရေးနှင့် အခြားမရှိ မဖြစ်လိုအပ်သော ဝန်ဆောင်မှုများရရှိရေးကိုလည်း သိသိသာသာ အနှောင့်အယှက်များဖြစ်စေခဲ့ပါသည်။ နောက်ထပ် တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနိုင်သည့် အန္တရာယ်များကြောင့် ရွာသူ၊ရွာသားများသည် ၎င်းတို့၏လယ်ယာလုပ် ငန်းခွင်များအား ဆက်မလုပ်နိုင်တော့ဘဲ ခိုလှုံရန်တောအုပ်များထဲနှင့် ပုန်းရှောင်ရန်လိုင်ဂူများရှိရာ ထွက်ပြေးတိမ်း ရှောင်ခဲ့ကြရပါသည်။

ဤနောက်ဆုံးရဒေသတွင်းသတင်းတိုသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအတွင်း ဒူးပလာယာခရိုင်၊ နို့တကော (ကြာအင်း ဆိပ်ကြီး) မြို့နယ်တွင်ဖြစ်ပွားခဲ့သော လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုဖြစ်စဉ်တစ်ခုကို ဖော်ပြထားသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်န ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့ ည(၇)နာရီဝန်းကျင်တွင် မြန်မာစစ်တပ် ခြေလျင်တပ်ရင်း (ခလရ) အမှတ် (၂၈၄) မှ စစ်သားများ သည် တခါကလိုးကျေးရွာအုပ်စု၊ အအ--- ကျေးရွာအနီးရှိ ရော်ဘာခြံထဲတွင် အမျိုးသမီးတစ်ဦးအား ပစ်သတ်ခဲ့သည်။ ထိုအမျိုးသမီးသည် ရော်ဘာခြံထဲမှာ ရော်ဘာခြစ်နေသည့်အချိန်တွင် ပစ်သတ်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။ သူမ၏နားထင်တွင် ကျည်ဆံထိမှန်၍ ပွဲချင်းပြီးသေဆုံးခဲ့သည်။ သေဆုံးသူအမျိုးသမီး၏မိသားစုသည် မြန်မာစစ်တပ်ထံမှ လျော်ကြေးတစ်စုံ တစ်ရာမရရှိခဲ့ပါ။ အခင်းဖြစ်ပွားပြီးနောက် မြန်မာစစ်တပ်သည် ကျေးရွာတွင် ည(၇)နာရီနောက်ပိုင်း ခရီးသွားလာမှုကို ပိတ်ပင်တားဆီး၍ ညမထွက်ရအမိန့်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် ရွာသားများသည် ရော်ဘာခြံထဲတွင် ရော်ဘာသွားခြစ်ရန်ကြောက်ရွံ့ကြ၍ စားဝတ်နေရေးအကြပ်အတည်းများနှင့်ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရသည်။ တစ်ချို့ရွာ သားများလည်း ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ မြန်မာစစ်တပ် ခလရ (၂၈၄) တပ်စခန်းသည် ဆိပ်ကြီးမြို့အနီးတစ်နေ ရာတွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ခလရ (၂၈၄) စစ်သားများသည် ထိုဒေသအတွင်းရှိ နီးစပ်ရာကျေးရွာများတွင် လက်နက်ကြီးရမ်းသမ်းပစ်ခတ်ခြင်း၊ စက်သေနတ်များပစ်ခတ်ခြင်းနှင့် ရွာသားများ၏ခရီး သွားလာမှုကို ပိတ်ပင်ကန့်သတ်ခြင်းအစရှိသော စစ်လှုပ်ရှားမှုများကို မကြာခဏပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။