တၢ်ကဲထီၣ်သးတၢ်ပာ်ဖျါတဘ့ၣ်အံၤပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲတၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲ နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်, ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဖဲလါမးရှး ၂၀၂၆ နံၣ် အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲလါမးရှး ၃၁ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်အနံၤ, ဂီၤခီ ၁၀ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်, ကီၢ်ပယီၤသုးဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးဒြိဖဲ သဝီတဖျၢၣ်လၢ အအိၣ်ဖဲ မဲၣ်ကသးကရူၢ်ပူၤအဃိဘၣ်သံဝဲသဝီဖိပိာ်မုၣ် (၂) ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဝဲဖိသၣ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးဒြိတဘျီအံၤ ဘၣ်ဟးဂီၤလီၤပှီၢ်စ့ၢ်ကီးကျးတဖျၢၣ်ဒီး ဘၣ်ဒိဟးဂီၤစ့ၢ်ကီးထီးကပိၤတဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒြိဟဲခးလီၤတၢ်တဘျီအံၤဝံၤအလီၢ်ခံ ပှၤတူၢ် ဘၣ်တၢ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီး သဝီဖိအဂၤတဖၣ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ဒီး ဖဲမုၢ်နၤခီအဆၢကတီၢ်အဝဲသ့ၣ်မံလၢဟံၣ်ပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ် လီၤ.[1]
(၁) တပတီၢ်- တၢ်ကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲး
|
တၢ်ကဲထီၣ်သးအကလုာ် |
[တၢ်ခးလီၤတၢ်ဒီးဒြိ.] SAC [ထံကီၢ်တၢ်ပၢတၢ်ပြးကီၣ်ကးကရၢ, လၢဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါစ့ၢ်ကီး အီၤလၢကီၢ်ပယီၤသုး] ဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးဒြိအဃိ ဘၣ်သံဝဲသဝီဖိပိာ်မုၣ် (၂) ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိဝဲဖိ သၣ်တဂၤ. |
|
တၢ်ကဲထီၣ်သးမုၢ်နံၤမုၢ်သီ |
လါမးရှး ၃၁ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်အနံၤ |
|
တၢ်ကဲထီၣ်သးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲ (သဝီ, ကရူၢ်, ကီၢ်ဆၣ်, ကီၢ်ရ့ၣ်) |
အအ--- သဝီ, မဲၣ်ကသးကရူၢ်, နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်, ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် |
|
ၦၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤ |
|||
|
မံၤ |
နီၢ်အ--- |
နီၢ်ဘ--- |
နီၢ်ဆ--- |
|
သးနံၣ် |
၃၁ နံၣ် |
၃၃ နံၣ် |
၆ နံၣ် |
|
မုၣ်/ ခွါ |
မုၣ် |
မုၣ် |
မုၣ် |
|
ကလုာ် |
ကညီ |
ကညီ |
ကညီ |
|
ထီၣ်ပှၢ် / သဘျ့ |
ထီၣ်ပှၢ် |
ထီၣ်ပှၢ် |
- |
|
တၢ်ဖံးတၢ်မၤ |
ပှၤလၢဒိးသန့ၤသး |
မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤ |
ကၠိဖိ |
|
တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ |
ဘူးဒး |
ခရံာ်ဖိ |
- |
|
တၢ်ဟံးမူဒါ/ လီၢ်လၤ |
သဝီဖိ |
သဝီဖိ |
သဝီဖိ |
|
အိၣ်ဆိးဒူသဝီ |
အဘ--- ဝ့ၢ် [ကီးတရံး ကီၢ်ဆၣ်, ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ် ရ့ၣ်] |
အဆ--- သဝီ, အ့ၤယၤဝတံၤ ကီၢ်ခီ |
အဆ--- သဝီ, အ့ၤယၤဝတံၤ ကီၢ်ခီ |
|
ၦၤလၢအမၤအၢပယွဲတၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤ |
|||
|
ကဘီယူၤအကလုာ် |
သုးဂံၢ်ထံး |
အိၣ်သူၣ်လီၤသးလီၢ်ကျဲ |
အခိၣ်အမံၤ |
|
ဒြိ [စဲးလၢပှၤနီ တၢ်ဖိတ အိၣ်လၢအပူၤ] |
ထံကီၢ်တၢ်ပၢတၢ်ပြးကီၣ်ကး ကရၢ (SAC) ကလံၤသုး |
တသ့ၣ်ညါ |
[သုးခိၣ်ဒိၣ်ထိအီၤ, ကီၢ်ပယီၤသုးကလံၤ သုး အသုးခိၣ်ကျၢၢ်] |
(၂) တပတီၢ်- တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအကံၢ်အစီ
|
၁. ၡဲပၠးၦၤနဟံးန့ၢ်တၢ်ကဲထီၣ်သးတခါအံၤ တဆီဘၣ်တဆီတက့ၢ်. |
|
လီၢ်ကဝီၤခိၣ်နၢ်လၢဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤတဂၤ ဆှၢဝဲတၢ်ဂီၤတဖၣ်လၢအပၣ်ဃုာ်ဒီး တၢ်သံတၢ်ပှၢ်အဂီၤ, အမံၤအသၣ်, ဒီး သးနံၣ် သးလါတဖၣ်အဃိ ယ [KHRG ပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဂၤ] သ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. [KHRG ပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဂၤအံၤ လဲၤ ဆူတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်, မၤဝဲတၢ်ထံၣ်လိာ်သံကွၢ်ဒီးပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိ, ဒီးဒိန့ၢ်ဝဲတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဂီၤတ နီၤန့ၣ်လီၤ.] |
|
၂. ကွဲးနီၣ်ၦၤလၢဟ့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤတဂၤစုာ်စုာ်သ့ၣ်ညါ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤအမ့ၢ်အတီလၢကျဲဒ်လဲၣ်. |
|
ပှၤလၢအဟ့ၣ်ယၤ [KHRG ပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဂၤ] တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်မ့ၢ်ဝဲ သဝီဖိပိာ်မုၣ်လၢအသံတဖၣ်အဝၤန့ၣ်လီၤ. [ပှၤလၢ အတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ်] သံကွံာ်ဝဲခီဖျိ ထံကီၢ်တၢ်ပၢတၢ်ပြးကီၣ်ကးကရၢ အဒြိဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ် (၂၀၀ ပီၣ်) တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. [KHRG ပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဂၤအံၤ မၤစ့ၢ်ကီးဝဲတၢ်ထံၣ်လိာ်သံကွၢ်ဒီး ပှၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်အဝၤခံဂၤလၢာ် ဒ်သိးကမၤလီၤတံၢ်ဝဲ တၢ်ဂ့ၢ် တၢ်ကျိၤန့ၣ်လီၤ.] |
(၃) တပတီၢ်- ပာ်ဖျါတၢ်ကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်အကျိၤလၢလၢပှဲၤပှဲၤတက့ၢ်
|
ပာ်ဖျါတၢ်ကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်အကျိၤလၢလၢပှဲၤပှဲၤတက့ၢ်. |
|
အအ--- သဝီ, မဲၣ်ကသးကရူၢ်, နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်, ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်အံၤ အိၣ်လၢ KNU [ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ] အတၢ်ပၢ ဖီလာ်န့ၣ်လီၤ. KNU ပၢဝဲကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အံၤစးထီၣ်ဖဲ ပၢချၢသဝီ [ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢ, အူးဖၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်] တုၤ ဃိၣ်သၢဖျၢၣ် [ကီၢ် ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢ, ကၤခၠနၣ်ဘူးရံးကီၢ်ရ့ၣ်] န့ၣ်လီၤ. လၢကျဲဒီတဘိအံၤန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ခူၣ်ဟီၣ်လာ်ပနံာ်အလီၢ်တဖၣ်အဃိ SAC တဖၣ်ဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤခဲအံၤခဲအံၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲလါမးရှး ၃၁ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်အနံၤ, ဂီၤခီ ၁၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်, SAC ဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးဒြိဖဲကျဲမုၢ်တဘိအံၤအကပၤဖဲ အအ--- သဝီ ပူၤန့ၣ်လီၤ. ဒြိတဘ့ၣ်အံၤဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ် (၂၀၀ ပီၣ်) ခံဖျၢၣ်အဃိဘၣ်သံဝဲသဝီဖိ (၂) ဂၤ, ဘၣ်ဒိဝဲဖိသၣ်တဂၤ, ဒီး ဘၣ်ဟးဂီၤလီၤပှီၢ်ကွံာ်ဝဲ ကျးတဖျၢၣ်လၢဘၣ်တၢ်ဆါသဘျုၣ်ဒီးတၢ်ဆၢထံတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. [မ့ၣ်ပိၢ်လၢအပိၢ်ဖးထီၣ်အက့တဖၣ် ဘၣ်ဒိဟးဂီၤစ့ၢ်ကီးထီးကပိၤတဖျၢၣ်အခိၣ်ဒုးန့ၣ်လီၤ.] နီၢ်အ--- (သးနံၣ် ၃၁ နံၣ်) အံၤမ့ၢ်ဝဲကျးကစၢ်ဒီး အဝဲဘၣ်ဒိဝဲဒီးမ့ၣ်ပိၢ် လၢအပိၢ်ဖး ထီၣ်အက့တဖၣ် လၢအမိၢ်ပှၢ်ဒီတဂၤညါန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တၢ်ဆှၢအီၤဆူ DKBA [ဒံၤမိၤကရ့ၤစံၤတၢ်ဘၣ်ဘျုးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်] ဘိၤအ့ၤဝါတၢ်ဆါဟံၣ် [ဖဲနိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်], ဘၣ်ဆၣ်အဝဲသံကွံာ်ဝဲလၢတခီနၣ်ရံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါမ့ၣ်ပိၢ်လၢအပိၢ်ဖးထီၣ်အက့တဖၣ် ဘၣ်ဝဲသဝီဖိတဂၤအဟံၣ် လၢအအိၣ်စီၤစုၤယံၤဒီးမ့ၣ်ပိၢ်လီၤတဲာ်အလီၢ် (၃၀၀) ချံ ဒီး ဘၣ်သံကွံာ်ဝဲဟံၣ်ကစၢ်, နီၢ်ဘ--- (သးနံၣ် ၃၃ နံၣ်), ဒီးအဖိမုၣ်, နီၢ်ဆ--- (သးနံၣ် ၆ နံၣ်) တဂၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်ဒိဝဲ ဒၣ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်ဘ--- အံၤဘၣ်ဒိဝဲဖဲအဟၢဖၢန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တၢ်လဲၤဆှၢအီၤဆူ [DKBA] တၢ်ဆါဟံၣ်ဘၣ်ဆၣ် အဝဲသံကွံာ်ဝဲတချုး ဒံးလၢဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကူစါယါဘျါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အဖိမုၣ်, နီၢ်ဆ---, အံၤဘၣ်ဒိဝဲဖဲအစုဒုၣ်အစ့ၣ်ဒီး အစုဒုၣ်ကၢ်ကွံာ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တၢ်ဆှၢစ့ၢ်ကီးအီၤဆူ DKBA တၢ်ဆါဟံၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲဒိးန့ၢ်ဘၣ် [ကလီ] ဝဲတၢ်ကူစါယါဘျါဒီး ဘၣ်တၢ်ထၢနုာ်လီၤန့ၢ်ဝဲ ထး (စတံ) လၢအစုဒုၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. [ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၇ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်အနံၤန့ၣ်] အဝဲစံၣ်လီၤကွံာ်လၢတၢ်ဆါဟံၣ်လံဘၣ်ဆၣ် ဘၣ်လဲၤ ဒိးပၠးဒံးအသးလၢတၢ်ဆါဟံၣ်န့ၣ်လီၤ.
နီၢ်ဘ--- အဝၤ, စီၤဒ---, စံးဘၣ် KHRG လၢ “အဝဲ [နီၢ်ဘ---] ဂဲၤလိာ်ကွဲဒီးအဖိမုၣ် [နီၢ်ဆ---] ဖဲတၢ်ကဲထီၣ်သးအဆၢကတီၢ် လီၤ. [...] ယဘၣ်ကွၢ်ထွဲယဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဃိ ယကွၢ်ထွဲအဝဲသ့ၣ်အမိၢ် [ဖဲအဘၣ်ဒိအဆၢကတီၢ်] တသ့ဘၣ်လီၤ. လၢအဂၤတ ဂၤ [နီၢ်ဆ---] တခီဘၣ်ဒိအစုဒုၣ်ဒီး အဝဲဟဲဃ့ၢ်ဃီၤဆူယအိၣ်ဒီးယစိာ်ထီၣ်အီၤလီၤ. ယထံၣ်အမိၢ်ဘၣ်အၢဒီးတၢ်သွံၣ်လီၤ. ယဖိ ခွါလဲၤဃ့ၢ်ဃီၤဆူအမိၢ်အအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ဖဲအထံအမိၢ် [ဘၣ်ဒိ] ဝံၤအဝဲဟဲက့ၤဃ့ၢ်ဃီၤလၢယအိၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲသ့ၣ် [ယဖိခွါဒီး ယဖိမုၣ်] ဟီၣ်အဆၢကတီၢ် ယကဘၣ်တဲမနုၤလဲၣ်န့ၣ်ယတသ့ၣ်ညါလၢၤဘၣ်. ယဃ့တၢ်မၤစၢၤလၢပှၤအဂၤသ့ၣ် တဖၣ်အအိၣ် ဘၣ်ဆၣ် ပှၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဃ့ၢ်ဝဲဒၣ်လီၤ. ယဂုာ်ကျဲးစၢးဟးဃုသိလ့ၣ် [ဒ်သိးကလဲၤဆှၢပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်လၢတၢ်ဆါဟံၣ် လၢတၢ်ကူစါယါဘျါအဂီၢ်] လီၤ. ကဘၣ်ဖဲ ၁၁ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် အဝဲသ့ၣ် [ပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ်] ဘၣ်တၢ်လဲၤဆှၢအီၤ [ဆူတၢ်ဆါ ဟံၣ်] လီၤ.”
တၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤဝံၤအလီၢ်ခံမုၢ်မ့ၢ်ဟါန့ၣ် ပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်မံလၢဟံၣ်ပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ခီဖျိ အဝဲသ့ၣ်ကွၢ် ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ်ဝဲဒီးတၢ်ကဲထီၣ်သး လၢအဝဲသ့ၣ်တထံၣ်ဘၣ်လၢအပူၤကွံာ်နီတဘျီဘၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်မံလၢထံကျိၤပူၤ လၢအအိၣ် လၢအဝဲသ့ၣ်အဟံၣ်လီၢ်ခံ ဒ်သိးကပဒ့ၣ်ဟးဆှဲးဝဲကဘီယူၤအတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး, သဝီဖိအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ် ကီး မုၢ်မ့ၢ်ဟါန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်ဟးဃ့ၢ်မံလၢတၢ်လီၢ်အဂၤ လၢအအိၣ်ယံၤဒီးအဝဲသ့ၣ်အဟံၣ်အဃီန့ၣ်လီၤ. |
(၄) တပတီၢ်- တၢ်ဃ့န့ၢ်အခွဲး
|
မ့ၢ်ၦၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ၦၤတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢပကသူတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတခါအံၤဧါ, ဟ့ၣ်ၦၤတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ ပကသူ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤလၢကျဲဒ်လဲၣ်. |
|
[KHRG ပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဂၤအံၤ] ဃ့န့ၢ်ဝဲအခွဲးလၢပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်အအိၣ်ဒီး အဝဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်ဝဲတၢ်ပျဲလၢ KHRG ကသူတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအံၤန့ၣ်လီၤ. |
Footnotes:
[1] တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢ လံာ်ပာ်ဖျါတဘ့ၣ်အံၤအပူၤန့ၣ် တၢ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်အီၤဖဲ လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၀၂၆ နံၣ် အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တၢ်ဆှၢဟ့ၣ်ထီၣ်အီၤလၢ လီၢ်ကဝီၤၦၤမၤသ ကိးတၢ်တဂၤ ဖဲ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် အပူၤ လၢအဘၣ်တၢ်သိၣ်လိအီၤ လၢကညီဂ့ၢ်ဝီခွဲးယာ်ကရူၢ် (KHRG) လၢကမၤနီၣ်မၤဃါတၢ်မၤဘၣ်ဒိၦၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယာ် အတၢ်အိၣ်သးတဖၣ်ဖဲလီၢ်ကဝီၤပူၤန့ၣ်လီၤ. ၦၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ်အမံၤ, တၢ်ဂီၤဒီး အိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတဖၣ်န့ၣ် တၢ်မၤလီၤဘၢအီၤလၢအဝဲနီၢ်က စၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢ တၢ်ကွဲးၡဲပၠးအါထီၣ်အီၤ ဖဲ ပနိကဝီၤအပူၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် KHRG အတၢ်ကွဲးၡဲထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤန့ၣ်လီၤ.
