တၢ်ကဲထီၣ်သးအကလုာ်

(တၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်) - ထံကီၢ်တၢ်ပၢတၢ်ပြးကီၣ်ကးကရၢ (SAC) ခးလီၤကျိးဖးဒိၣ်ဆူသဝီပူၤ ဒီး ဘၣ်ဒိဝဲ ဖိသၣ်လွံၢ်ဂၤ

တၢ်ကဲထီၣ်သးမုၢ်နံၤမုၢ်သီ

လါယူၤလံ ၉ သီ, ၂ဝ၂၅ နံၣ်

တၢ်ကဲထီၣ်သးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲ (သဝီ, ကရူၢ်, ကီၢ်ဆၣ်, ကီၢ်ရ့ၣ်)

အအ--- သဝီ, မၠီၣ်ကၠးအ့ကရူၢ်, ကြုၢတုကီၢ်ဆၣ်, ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်

ၦၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဂၤအဂ့ၢ်အကျိၤ

မံၤ

ဘ---

မၣ်အ---

မၣ်ဆ---

မီၤဒ---

သးနံၣ်

၂ နံၣ်

၄ နံၣ်

၁၀ နံၣ်

၁၀ လါ

မုၣ်/ ခွါ

ပိာ်ခွါ

ပိာ်မုၣ်

ပိာ်မုၣ်

ပိာ်ခွါ

ကလုာ်

ပအိၣ်

ပအိၣ်

ပအိၣ်

ပအိၣ်

ထီၣ်ပှၢ် / သဘျ့  

-

-

-

-

တၢ်ဖံးတၢ်မၤ

-

-

-

-

တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ

ဘူးဒး

ဘူးဒး

ဘူးဒး

ဘူးဒး

တၢ်ဟံးမူဒါ/ လီၢ်လၤ

- (သဝီဖိ)

- (သဝီဖိ)

- (သဝီဖိ)

- (သဝီဖိ)

အိၣ်ဆိးဒူသဝီ

အိၣ်ဖဲစံာ်ပျီတဘ့ၣ်ပူၤ, ဖဲကြုၢ်တုဝ့ၢ်, ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်

အိၣ်ဖဲစံာ်ပျီတဘ့ၣ်ပူၤ, ဖဲကြုၢ်တုဝ့ၢ်, ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်

အိၣ်ဖဲစံာ်ပျီတဘ့ၣ်ပူၤ, ဖဲကြုၢ်တုဝ့ၢ်, ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်

အိၣ်ဖဲစံာ်ပျီတဘ့ၣ်ပူၤ, ဖဲကြုၢ်တုဝ့ၢ်, ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်

ၦၤလၢအမၤအၢပယွဲတၢ်တဂၤအဂ့ၢ်အကျိၤ

မံၤ        

လီၢ်လၤ

သုးကျိၤ/ သုးရ့ၣ် / သုးတြိၤ

အိၣ်သူၣ်လီၤသးလီၢ်ကျဲ /သုးကလၢၤ

အခိၣ်အမံၤဒီးလီၢ်လၤ

-

-

SAC ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ် နီၣ်ဂံၢ် (ခမရ - ၅၄၅)

ကြုၢ်တုဝ့ၢ်, ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်, ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်

-

၁. ၡဲပၠးၦၤနဟံးန့ၢ်တၢ်ကဲထီၣ်သးတခါအံၤ တဆီဘၣ်တဆီတက့ၢ်.

တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအံၤဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်ခီဖျိအီၤလၢ လီၢ်ကဝီၤ KNU (ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ) ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ လၢတၢ်မၤနီၣ် မၤဃါကရူၢ် ဖဲကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်န့ၣ်လီၤ. KHRG ပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိ လဲၤဝဲဆူတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ် ဒီး မၤဝဲတၢ်ထံၣ်လိာ်သံကွၢ် ဒီးပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဖံ ဒီး သဝီသးပှၢ်လီၤ.

၂. ကွဲးနီၣ်ၦၤလၢဟ့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤတဂၤစုာ်စုာ်သ့ၣ်ညါ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤအမ့ၢ်အတီလၢကျဲဒ်လဲၣ်.

တၢ်ထံၣ်လိာ်သံကွၢ်အံၤဘၣ်တၢ်မၤအီၤဒီး ဖိသၣ်လၢအဘၣ်ဒိ လွံၢ်ဂၤအဖံ (လၢအမ့ၢ်ဒီၤဃ---), ဒီး သဝီသးပှၢ် (အူခၠ---), လၢအမ့ၢ်ဝဲပှၤလၢအထံၣ်ထွဲဝဲတၢ်ကဲထီၣ်သးန့ၣ်လီၤ.

ပာ်ဖျါတၢ်ကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်အကျိၤလၢလၢပှဲၤပှဲၤတက့ၢ်.

တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢ SAC (ထံကီၢ်တၢ်ပၢတၢ်ပြးကီၣ်ကးကရၢ) ဒီး တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးဖီၣ်စုကဝဲၤဒူၣ်တဖၣ်အဘၢၤစၢၤ ဖဲအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ် ဒိၣ်, [ကြုၢ်တုဝ့ၢ် ဒီး ကီးတရံးဝ့ၢ်အဘၢၣ်စၢၤ] ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်, ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်[စးထီၣ်] ဖဲ [လါအ့ဖြ့ၣ်] ၂၀၂၅ နံၣ်အပူၤန့ၣ် လီၤ. SAC သုး ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ် (ခမရ) နီၣ်ဂံၢ် (၅၄၅) [လၢအအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကြုၢ်တုဝ့ၢ်] ခးလီၤနါစိၤကျိဖးဒိၣ်လၢဒူသဝီပူၤ [ဖဲလၢအဘူးဒီးကြုၢ်တုဝ့ၢ်] ဖဲလၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်သးမ့ၢ်တအိၣ် [လၢဒူသဝီဃၢၤ] ဘၣ်နာ်က့န့ၣ်လီၤ.

ဖဲလါယူၤလံ ၉ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ဖဲဟါခီ ၅ နၣ်ရံၣ် ၃၀ မံးနံးကတီၢ်, SAC သုးခးလီၤနါစိၤတၢ်လၢကျိဖးဒိၣ် ၁၂၀ မမ တဖျၢၣ် ဖဲအအ --- သဝီ, မၠီၣ်ကၠးအ့ကရူၢ်, ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်, ဒီး [ကျိဖးဒိၣ်ချံန့ၣ်] လီၤတဲာ်ဝဲလၢ ဒဲဖိတဖျၢၣ်မဲာ်ညါ ဖဲဖိသၣ်ဖိလွံၢ်ဂၤ ဂဲၤလိၣ်ကွဲလၢဒဲပူၤအခါဒီး ဘၣ်ဒိဝဲအဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖိသၣ်ဖိလွံၢ်ဂၤလၢအဘၣ်ဒိတဖၣ်မ့ၢ်ဝဲ မၣ်အ--- (သးနံၣ်အိၣ် ၄ နံၣ်) ဘၣ်ဒိဝဲအခိၣ်သၣ်ဃံ, ဘ--- (သးနံၣ်အိၣ် ၂ နံၣ်) ဘၣ်ဒိဝဲအချၢဃံ, မၣ်ဆ--- (သးနံၣ်အိၣ် ၁၀ နံၣ်) ဘၣ်ဒိဝဲအချၢဃံ, အနၢ်ဒီး အခီၣ်လ့ၢ်ခိၣ်လၢအစ့ၣ်တကပၤ, ဒီး မီၤဒ--- (အိၣ်အလါ ၁၀ ) ဘၣ်ဒိဝဲအမဲာ်သၣ်, အခိၣ်သၣ်ဃံဒီး အချၢဃံတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢဖိသၣ်ဘၣ်ဒိလွံၢ်ဂၤအကျါ, မၣ်အ--- တဂၤန့ၣ် အခိၣ်သၣ်ဃံဘၣ်ဒိဝဲနးနးကလဲာ်အဃိ, [သဝီဖိတဖၣ်ပာ်ဖိၣ်မၤသကိးန့ၢ်ဝဲ] သိၣ်လ့ၣ်လၢသဝီပူၤတခိၣ် ဒီးဆဲးကျိးဝဲဒီးDKBA [ဒံၣ်မိၣ်ခြံၣ်စံၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျုးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်] ဒီးဆှၢဖိသၣ်န့ၣ်ဆူဃိၣ်သၢဖျၢၣ် တၢ်ဆါဟံၣ် [လၢတၢ်ပၢဆှၢအီၤလၢ DKBA ဒီး အိၣ်သူၣ်လီၤသးဖဲကးခၠနၣ်ဘူရံၤကီၢ်ခီ, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢ] န့ၣ်လီၤ.

ဖိသၣ်ဖိလွံၢ်ဂၤအံၤအိၣ်တ့ၢ်ဝဲဒီးအဖံခီဖျိ, အမိအပါလဲၤမၤတၢ်လၢယိၤကီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်အဟံၣ်ဖိဃိဖိဃီဖိလၢ အမ့ၢ်ဝဲ [ဖံ] တဂၤအံၤ, အမံၤမ့ၢ် ဒီၤအ--- ဒီးရှဲပၠးဘၣ် KHRG လၢ, “ကျိဖးဒိၣ်န့ၣ်လီၤဘၣ်ဟးဂီၤကွံာ်ဝဲ ဒဲဒီတဖျၢၣ်လၢာ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်လၢတၢ်ဘူၣ်ဂ့ၤတီၢ်ဘၣ်အပူၤန့ၣ် ဖိသၣ်ဖိလွံၢ်ဂၤအံၤဘၣ်ဒိဒၣ်ထဲတစဲးတမွဲးဒီး တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်လၢသးသမူအဂီၢ် တအိၣ်ဝဲနီတဂၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.”

ဖဲလၢဖိသၣ်တဖၣ် ဘၣ်ဒိဝံၤအလီၢ်ခံ, သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်လၢ [အအ--- သဝီပူၤတဖၣ်] ဟ့ၣ်မၤစၢၤဝဲကျိၣ်စ့တဆံးတက့ၢ်လၢ ပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖိသၣ်လၢဘၣ်ဒိတဖၣ် အတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ၤလၢတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤ ဒီးတၢ်ကူစါယါ ဘျါဂီၢ်န့ၣ် တဘၣ်ဟ့ၣ်ဝဲနီတမံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီၤအ--- တဂၤပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲအတၢ်စံးဘျုးစံးဖှိၣ်က့ၤတၢ်ဒီးစံးဝဲ “ယလိၣ်ဘၣ်စ့ နီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယစံးဘျုးဘၣ်စ့ၢ်ကီး [ပှၤမၤစၢၤတၢ်တဖၣ်] လၢအလဲၤအလဲၤဆှၢဖိသၣ်ဆူတၢ်ဆါဟံၣ်န့ၣ်လီၤ. ယသူၣ်ခုသးခု စ့ၢ်ကီး ခီဖျိလၢ ဖိသၣ်လၢဘၣ်ဒိသ့ၣ်တဖၣ် ကိညၢ်ထီၣ်က့ၤဝဲဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.” 

ဖဲလၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤတဖၣ်အပူၤဖဲအဘူးဒီးကြုၢ်တုဝ့ၢ်န့ၣ် သဝီဖိတနီၤလဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ဝဲလၢ အအ---သဝီဒီးအဂၤတနီၤ န့ၣ် လဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ကွံာ်ဝဲလၢတၢ်လီၢ်လၢအဂၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖိသၣ်လၢအဘၣ်ဒိလၢ SAC ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢ အဟဲဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုဖဲန့ၣ်ဒီး အဟဲအိၣ်န့ၢ်လံသၢလါဃၣ်ဃၣ် ဖဲအအ---သဝီန့ၣ်လီၤ. [လၢအပူၤကွံာ်, အဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဆိးဝဲဖဲ စံာ်ပျီတဘ့ၣ်လၢအအိၣ်ဘူးဒီး ကြုၢ်တုဝ့ၢ်န့ၣ်လီၤ]. ဖဲအဝဲသ့ၣ်လဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ဒုဝဲဖဲန့ၣ်အခါ, SAC ခးလီၤနါစိၤဝဲကျိဖးဒိၣ်ဒီး ဘၣ်ဒိအဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. သဝီသးပှၢ် အူခၠ--- တဂၤ လၢအအိၣ်ဖဲ အအ---သဝီ, မၠီၣ်ကၠးအ့ကရူၢ်န့ၣ် စံးဘၣ် KHRG လၢ  “ယတသ့ၣ်ညါစ့ၢ်ဘၣ် ဘၣ်မနုၤဃိအဝဲသ့ၣ် [SAC] ဘၣ်ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်လဲၣ်န့ၣ်. တၢ်ဒုးတၢ်ယၤစ့ၢ်ကီး တအိၣ်နီတမံၤဘၣ် လၢလီၢ်ကဝီၤပူၤ (အအ---သဝီ) န့ၣ်. အဝဲသ့ၣ်ခးလီၤနါစိၤတၢ်လၢသဝီပူၤတီတီလီၤ ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ် ဒုၣ်ဒါတအိၣ်ဖဲသဝီ ပူၤအံၤနီတဂၤစ့ၢ်ဘၣ်. လၢသဝီပူၤအိၣ်ဒၣ်ထဲဒူသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်လီၤ. ပှၤဖိသၣ်လၢအဘၣ်ဒိသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးမ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ် လၢအဟဲဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုဖဲအံၤန့ၣ်လီၤ. ယဆၢမုၢ်လၢ်စ့ၢ်ကီးလၢ တၢ်ခးလီၤတၢ်လၢကျိဖးဒိၣ်မ်သုတကဲထီၣ် လၢခါဆူညါတဂ့ၤန့ၣ် လီၤ.”

သဝီဖိ (၃၀) ဂၤဃၣ်ဃၣ်လၢအိၣ်ဖဲဟီၣ်ကဝီၤလၢအဘူးဒီးကြုၢ်တုဝ့ၢ်န့ၣ် ဟဲဃ့ၢ်အိၣ်ဝဲ ဖဲအအ--- သဝီန့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအဟဲဃ့ၢ် အိၣ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ် မၤတၢ်လၢတၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးဒီး တူၢ်လဲကွးရီပၢၢ်လၢတနံၤဂီၢ်တနံၤဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်ကရၢကရိတဖု [လၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်တၢ်တပာ်ဖျါအမံၤဘၣ်] ဟဲဟ့ၣ်မၤစၢၤဝဲအဝဲသ့ၣ် [ပှၤသဝီဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်သ့ၣ်ဖၣ်] လၢ အတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးမူအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

မ့ၢ်ၦၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ၦၤတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢပကသူတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတခါအံၤဧါ, ဟ့ၣ်ၦၤတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ ပကသူ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤလၢကျဲဒ်လဲၣ်.

တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအံၤတၢ်သူအီၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် (ပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဖံ ဒီး သဝီသးပှၢ်) တအဲၣ်ဒိးဝဲလၢ SAC ကခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူ ဒူသဝီပူၤအသီတဘျီလၢၤဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်အဝဲသ့ၣ်ဘၣ်သးဝဲလၢတၢ်ကမၤဘၢန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ ဒ်သိး SAC သုတမၤဆၢက့ၤအဝဲသ့ၣ်တဂ့ၤန့ၣ်လီၤ.