ကီၢ်ပယီၤသုးအတၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဟးဂီၤ ဒီး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတၢ်ဘုၣ်ဒၢ

ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၁၂ သီ, ၂၀၂၆နံၣ် ဟါခီ ၄ နၣ်ရံၣ် ၁၆ မံးနံးအကတီၢ်  ကီၢ်ပယီၤသုး (ခလရ) [ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်] နီၣ်ဂံၢ်-၂၀၂ လၢအအိၣ်လၢ ခီၣ်ချ့သုးတြိၤ (တမ)  နီၣ်ဂံၢ်-၂၂ အဖီလာ် လၢအအိၣ်ဆီလီၤအသးဖဲ တီၤကလ့သုးကလၢၤန့ၣ်  ခးလီၤနါစိၤဝဲ ကျိဖးဒိၣ် (၁၂၂) မမ တဖျၢၣ်လၢ တရှ--- သဝီ, နိၣ်မကွံၢ် [ဘၣ်ဘွ့ကိ]ကရူၢ်, ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်, ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ကျိဖးဒိၣ်ချံတဖျၢၣ်အံၤလီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဖဲ နီၢ်သ--- သးနံၣ် (၈၈) နံၣ်တဂၤ လၢအအိၣ်လၢ အက--- သဝီ, ဘၣ်ဘွ့ကိကရူၢ်ပူၤ အစံာ်အပူၤ လၢအအိၣ်ဘူးဒီး တရှ--- သဝီန့ၣ်လီၤ. နီၢ်သ--- တဂၤ အံၤမ့ၢ် လၢအသးပှၢ်တ့ၢ်လံအဃိ အဝဲမၤအီၣ်စံာ်တကဲ လၢာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၢ်အဃိ အဖိဒိၣ်ခွါ စီၤန--- သးနံၣ်အိၣ် (၆၉) နံၣ်တဂၤ မၤန့ၢ်ခဲးစံာ်လၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲကျိဖးဒိၣ်ချံ လီၤတဲာ်လၢစံာ်ပူၤအဆၢကတီၢ် ဘၣ်လၢ စီၤန--- ကူးဘု အဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ကျိဖးဒိၣ်ချံအက့အခီတဖၣ် ဖျိးပြံပြါဖဲ တၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဝးဝးန့ၣ်လီၤ. စီၤန--- မ့ၢ်တဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲဒီးကျိဖးဒိၣ်ချံအက့အခီဘၣ် သနာ်က့ ကပံာ်ဃ့အကိၣ်လိၣ် ဖျိးဘၣ်အီၤဖဲအချၢအဃိ အချၢဘၣ်ဒိဝဲတဆံးတက့ၢ်န့ၣ်လီၤ.

လၢတၢ်တနံၤဃီအတီၢ်ပူၤန့ၣ် ထံကီၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဒီးတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကရၢ (SSPC) ကဘီယူၤတဘ့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤစ့ၢ်ကီးတၢ် လၢ တရှ--- သဝီအဝၢ်ဘးခီ လၢဃိၣ်လိာ်ဘးခီတကပၤန့ၣ်လီၤ. [KHRG ပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိလဲၤမၤနီၣ်မၤဃါဝဲတၢ်ကဲထီၣ်သး တသ့ ဝဲဘၣ် ခီဖျိလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.]

ဖဲလါမးရှး ၁၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ် ဂီၤခီ ၁၁ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် ကီၢ်ပယီၤသုး (ခမရ) နီၣ်ဂံၢ်-၂၀၂ လၢအအိၣ်ဆီလီၤအ သးဖဲတီၤကလ့ [သုးကလၢၤ] န့ၣ် ခးလီၤနါစိၤကျိဖးဒိၣ်ချံတဖျၢၣ်လၢ အက--- သဝီပူၤ အသီတဘျီန့ၣ်လီၤ. ကျိဖးဒိၣ်ချံလီၤ တဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲလၢ အက--- သဝီဖိတဂၤ လၢအမ့ၢ်စီၤတ--- သးနံၣ် (၆၄) နံၣ်တဂၤအစံာ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒီး တၢ်သံတၢ်ပှၢ်တအိၣ်ဘၣ် အိၣ်ဒၣ်ထဲဒၣ်စံာ်ပျီတဘ့ၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တနံၤဃီန့ၣ် ဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၂ နၣ်ရံၣ် ၃၀ မံးနံး အဆၢကတီၢ် သုးရ့ၣ် [(ခမရ) နီၣ်ဂံၢ်-၂၀၂] ခးလီၤနါစိၤကျိဖးဒိၣ်အသီတဖျၢၣ်ဒီး လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဖဲစံာ်ပျီခံလီၤဖဲ အက--- သဝီ ပှၤတဝၢသ့ၣ်ပှၢ်အဃၢၤန့ၣ်လီၤ. စီၤတ--- ဘၣ်လၢအအိၣ်ဘူးဒီး တၢ်လီၢ်လၢကျိဖးဒိၣ်ချံလီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အလီၢ်အဃိ  အဝဲဘၣ်လဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ဝဲလၢထံကျိပူၤ ဒ်သိးကပဒ့ၣ်ဟးဆှဲးအသးလၢတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ကီၢ်ပယီၤသုးတၢ်ခးလီၤတၢ်လၢကဘီယူၤအဃိ ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဟးဂူာ်ဟးဂီၤ

ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ် ဖဲမုၢ်ထူၣ် ၁၂ နၣ်ရံၣ် ၁၂ မံးနံးအဆၢကတီၢ် ကီၢ်ပယီၤသုးအကဘီယူၤဒုးသုးတဘ့ၣ် ဟဲခးလီၤတၢ် ဒီး တ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ် (၂၀၀) ပီၣ် (၂) ဖျၢၣ်ဆူ ရီဘၢၣ်ကျီးတဘ့ၣ်လၢအအိၣ်ဘူးဒီး စီၤဟ--- အဟံၣ်တဖျၢၣ်  ဖဲကသံၣ်သရၣ်တဂၤလၢ အအိၣ်လၢ လဆ--- သဝီဒီး အပှၤမၤတၢ်ဖိသၢဂၤအိၣ်ဝဲဒၣ်အလီၢ် ဖဲသဖ--- သဝီ, ဟၣ်တရဲၢ် (ဟၣ်တလဲၣ်) ကရူၢ်, ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်ပိၢ်န့ၣ်လီၤတဲာ်ဘၣ်ဝဲလၢ ရီဘၢၣ်ထူၣ်လၢတၢ် ကွးအီၤသ့လံတဖၣ်အကျါ န့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်ပိၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အက့ဖျိးဘၣ်ဟးဂီၤကွံာ်ဝဲ ရီဘၢၣ်ထူၣ်အထူၣ်လၢအကယၤ ဒီး စီၤဟ--- အဟံၣ်, သိလ့ၣ်ခံခိၣ် လၢကသံၣ်သရၣ်သူဝဲ, တၢ်ဆါဟံၣ်သိလ့ၣ်တခိၣ် ဒီး တၢ်ဒီမုၢ်သဟီၣ်ဘ့ၣ်ဘၣ် (စိၤလၤ) တဘ့ၣ် န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ် အမဲာ်ညါ  မ့ၣ်ပိၢ်အက့သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဒိဟးဂီၤ သဖ--- တၢ်ဟ့ၣ်ကသံၣ်ဒၢးအခိၣ်ဒုး, တဒိလာ်ဒါ, ပဲတြီဖိ ဒီး တြဲၤတဖၣ် န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟ့ၣ်ကသံၣ်ဒၢးတဖျၢၣ်အံၤန့ၣ် အိၣ်ဆီလီၤအသးဖဲ သဖ--- သဝီဒီး ဘၣ်တၢ်ပၢဆှၢအီၤဆူ ကညီဆူချ့မၤစၢၤဝဲၤကျိၤ (KDHW)  န့ၣ်လီၤ. လၢမ့ၢ်ပိၢ်အတၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ် အဃိ ဘၣ်ဒိဟးဂီၤစ့ၢ်ကီး သဖ--- သဝီဖိအဟံၣ်အဃီအဂၤတနီၤန့ၣ်လီၤ. 

ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၁၆ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်န့ၣ် SSPC အကဘီယူၤဒုးသုးတဘ့ၣ်ဟဲခးလီၤတၢ်ဒီး တ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ် (၃) ဖျၢၣ်လၢအ ဘၣ်တၢ်တ့န့ၢ်ဝဲလၢစုဒီး အတယၢၢ်ဃၢကအိၣ်ဘူးထီၣ်ဝဲလၢ (၁၀) ပီၣ် ဒီး တ့ၢ်လီၤဝဲလၢတၢ်လီၢ်တတီၤလၢအအိၣ် ဘူးဝဲ ဒီး ရှန--- သဝီ, ဖဲ နိၣ်မကွံၢ်ကရူၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်ပိၢ်အခီၣ်ထံးတဖျၢၣ်န့ၣ် လီၤတဲာ်ဝဲလၢပှၢ်ကျါတတီၤ ဖဲရှန--- သဝီ, လၢအတယံၤတ ဘူးဘၣ်ဒီးမ့ၣ်ပိၢ်လၢအဂၤခံဖျၢၣ်လီၤဘၣ်တၢ်အလီၢ်ဘၣ်ဒီး အိၣ်တ့ၢ်လီၤတဲာ်ဝဲဒီးတပိၢ်ထီၣ်ဝဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ.  မ့ၣ်ပိၢ်လၢအဂၤခံဖျၢၣ် န့ၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲလၢ စီၤအ--- အကျီး  ဒီး စီၤမ--- အနဲးကျီး လၢအအိၣ်ဖဲ ရှန--- သဝီပူၤန့ၣ်လီၤ.  လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ မ့ၢ်ပိၢ် အက့သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဒိဟးဂီၤကွံာ် စီၤရှ---  အတၢ်ဒီမုၢ်သဟီၣ်ဘ့ၣ်ဘၣ် (စိၤလၤ) တဘ့ၣ်လၢအအိၣ် 4x2 တဘ့ၣ် လၢအလုၢ် အပှ့ၤအိၣ်ဝဲ ၁၀,၀၀၀,၀၀၀ ကၠး န့ၣ်လီၤ.

ဒ် စီၤရှ--- လၢအမ့ၢ်ပှၤလၢအထံၣ်ထွဲတၢ်တဂၤ ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲအသိး  ဖဲလၢကီၢ်ပယီၤသုးအက ဘီယူၤဒုးသုးဟဲခးလီၤတၢ် အခီၣ်ထံးတဘျီဝံၤန့ၣ် ကဘီယူၤဒုးသုးအံၤယူၤကပာ်ကွံာ်တၢ်တဝီဝံၤဒီး  ကွံာ်လီၤကဒီး ဝဲမ့ၣ်ပိၢ် (၃) ဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်ပိၢ် ကိးဖျၢၣ်ဒဲးန့ၣ်လီၤတဲာ်ဘူးလိာ်အသး ဒီး လီၤတဲာ်ဝဲဖဲ စီၤရှ---, စီၤမ--- ဒီး နီၢ်ယ--- အရီဘၢၣ် ကျီးသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ် လၢတၢ်တ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်လၢရီဘၢၣ်ကျီးတဖၣ်အပူၤဒီး တၢ်ခးလီၤစ့ၢ်ကီးကျိဆဲးလၢကဘီယူၤအဃိ ရီဘၢၣ်အထူၣ်လၢအကယၤ လၢတၢ်ကွးဝဲသ့လံသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤကွံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ်ရှန--- သဝီဖိတနီၤအတၢ်ပၥ်ဖျါထီၣ်အသိး ဖဲလၢ  SSPC  ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်စှၤကိးမံးနံးဝံၤအလီၢ်ခံ ကီၢ်ပယီၤသုး (ခမရ) နီၣ်ဂံၢ်-၂၀၂ လၢအအိၣ်ဆီလီၤအသးဖဲ တီၤကလ့သုးကလၢၤန့ၣ် ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ် (၁၂၂) မမ (၇) ဖျၢၣ်န့ၣ် လီၤ.  ကျိဖးဒိၣ်ချံ တဖၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဘူးဒီး မ့ၣ်ပိၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢ ကီၢ်ပယီၤသုးအကဘီယူၤဒုးသုးဟဲကွံာ်လီၤဝဲတၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ. ကျိဖးဒိၣ် ချံနွံဖျၢၣ် အကျါသၢဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢ ၡန--- သဝီဖိလၢအမ့ၢ် စီၤဒ--- အရီဘၢၣ်ကျီးတဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ကျိဖးဒိၣ် ချံအကျါအဂၤခံဖျၢၣ်န့ၣ် လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲဖဲ ယပ--- ကစၢၢ်ခီၣ်ထံး (သဖ--- လ့) [လၢအအိၣ်ဝဲဖဲ သဖ--- သဝီပူၤ] ဒီး ကျိဖးဒိၣ်လၢအိၣ်လီၤတဲာ်ခံဖျၢၣ်န့ၣ် လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲလၢ ၡန--- သဝီဖိလၢအမ့ၢ်တဂၤအဟံၣ်လီၢ်ခံ ဖဲ ၡယ--- သဝီဖိ လၢအမ့ၢ် နီၢ်လ--- အရီဘၢၣ်ကျီးလၢတၢ်ကွးအီၤသ့လံဝဲတဘ့ၣ်အပူၤ လၢအအိၣ်ဖဲသဖ--- လ့အခီၣ်ထံးန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလၢအဘၣ်ထွဲဒီး တၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ချံလၢအလီၤတဲာ်ဘူးဒီး စီၤဒ--- အကရၢၢ် ဒီး ဖဲအလီၤတဲာ် လၢ ယပ--- ကစၢၢ်ခီၣ်ထံး ဖဲ (သဖ--- လ့) န့ၣ် တၢ်တပာ်ဖျါထီၣ်အီၤနီတမံၤဘၣ်   န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ကျိဖးဒိၣ်ချံ လၢအလီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲဖဲ စီၤက--- အဟံၣ်လီၢ်ခံန့ၣ် ဘၣ်ဒိဟးဂီၤဝဲဟံၣ်လီၢ်ခံတၢ်ဒူၣ်ကပၤဒီး အိၣ်တ့ၢ်ဝဲဒီး တၢ်ပူၤဟိခံစူ န့ၣ်လီၤ. တၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်န့ၣ် ဘၣ်သံကွံာ်စ့ၢ်ကီးဝဲထွံၣ်တဒုန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ ကျိဖးဒိၣ်ချံအက့ တဖၣ် ဘၣ်ဒိဟးဂီၤ စ့ၢ်ကီး အဝဲ [စီၤက---] အမာ် စီၤဝ--- အဟံၣ်မဲာ်ညါဆံးကိာ်ဖိန့ၣ်လီၤ.

လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ နီၢ်လ--- အရီဘၢၣ်ထူၣ် ဟးဂီၤကွံာ်အထူၣ်လၢအကယၤ  ဒီး သ့ၣ်ထူၣ်စှၤထူၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ဟးဂူာ်ဟးဂီၤကွံာ်ဝဲ ဖဲကျိဖးဒိၣ်ချံလီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တနံၤန့ၣ် သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်လၢအအိၣ်ဖဲ ရှန--- သဝီပူၤန့ၣ် ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ကွံာ်ဝဲခဲလၢာ်ဒီး ပှၤတနီၤလၢအအိၣ်ဖဲ ရှန--- သဝီဃၢၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကွံာ်ဝဲဆူ တၢ်လီၢ်လၢအဘံၣ်အဘၢ န့ၣ်လီၤ. ပှၤဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံလၢအအိၣ်ဖဲ ရှန--- သဝီတဂၤ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ကတီၢ်ခဲအံၤ [ဖဲလါယူၤလံ ၂၀၂၆ နံၣ်] ပှၤလၢအအိၣ်ဆိးဖဲ နိၣ်မကွံၢ်ကရူၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်ပျံၤဘၣ်ဖုးဝဲတၢ်လၢ တၢ်ဟဲခးလီၤတၢ်လၢကဘီယူၤ ဒီး တၢ်ခးလီၤတၢ်လၢ ကျိဖးဒိၣ် ခံမံၤလၢာ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၢ်အမဲာ်ညါ အဝဲသ့ၣ်ဘၣ်ယိၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲလၢ ကီၢ်ပယီၤသုးတဖၣ် ကဟဲထီၣ်မၤဝဲသုးအတၢ်ဟူး တၢ်ဂဲၤလၢအဝဲသ့ၣ်ဟီၣ် ကဝီၤပူၤန့ၣ်လီၤ.